Làm thế nào giúp trẻ ý thức được việc cần phải đánh răng? Làm thế nào để trẻ có thể tự giác học tập, tự giác vệ sinh cá nhân hằng ngày mà không phải nhắc nhở...? Những câu hỏi được đặt ra đã được các chuyên gia về giáo dục giải đáp trong buổi toạ đàm “Kỹ năng sống cho trẻ - thiếu và thừa” do Cty sách Alphabook tổ chức cuối tuần qua.

Tạo cơ hội cho trẻ được học kỹ năng sống

Kỹ năng sống là khái niệm quá phổ biến trong thời đại ngày nay. Nhưng nhiều khi nhắc tới điều này, chúng ta chỉ chú ý đến những người trưởng thành, mà ít quan tâm tới trẻ nhỏ bởi suy nghĩ: Trẻ con đã có người lớn, bố mẹ lo, chỉ cần học giỏi là được. Chính lối suy nghĩ này đã hình thành nên thói quen ỷ lại cho bố mẹ, hình thành nên những cá nhân thiếu nhiều kỹ năng sống và khi lớn lên sẽ chỉ là người có “cái đầu đầy” chứ không phải là cái đầu thông minh. Những đứa trẻ đó được ví như những “gà công nghiệp”.

Chị Vũ Thị Diệu Lý - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Dream House - cho rằng, đa phần phụ huynh đều không quan tâm đến kỹ năng sống cho trẻ, thường làm thay các việc cho con cái mình và nếu có hướng dẫn thì không kiên trì. Phụ huynh nên thay đổi lối suy nghĩ đó và hãy dạy trẻ cách tự làm, nếu một vài lần chưa được thì cần kiên trì cho lần sau. Những điều nhỏ nhất nếu không được học, các em cũng không biết cách làm. Chị Lý cho biết, ở trường chị, các cô dạy các em từ những động tác buộc dây giày, xếp giày ngăn nắp, hay cho trẻ tự tổ chức một hoạt động. 

Kỹ năng cần được hiểu là khả năng làm được một việc gì đó thành thục dựa trên cơ sở nắm bắt được kiến thức và nguyên lý của hành động, chỉ có được khi rèn luyện thường xuyên. TS giáo dục Nguyễn Thuỵ Anh - Chủ nhiệm CLB “Đọc sách cùng con” - cho rằng cần tạo cơ hội cho trẻ được học kỹ năng từ khi còn nhỏ. Chị lấy ví dụ: Khi trẻ được một tuổi rưỡi, đã đến lúc trẻ quan tâm đến việc tự xúc cơm ăn, tự làm một số việc lặt vặt. Nhưng vì người mẹ, người bà thấy cháu làm vãi tứ tung đồ ăn nên họ cố nhồi cho đủ lượng thức ăn cần thiết cho trẻ trong thời gian nhanh nhất là ổn. Như vậy, trẻ bị tước mất cơ hội rèn  kỹ năng ăn uống, tự lo cho bản thân. Việc ngồi kèm con học thường xuyên quá cũng không phải lúc nào cũng tốt, bởi làm mất tính tự giác của con. Lâu dần, bố mẹ không giục thì con cũng không tự giác đem sách vở ra học. 

Cha mẹ cũng cần học kỹ năng sống

Gia đình là ngôi trường lớn nhất cho tất cả chúng ta khi chưa trưởng thành và tự quyết định mọi chuyện. Với trẻ nhỏ thì sự tác động của cha mẹ, những người lớn tuổi trong gia đình sẽ có nhiều ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý của các em. Nếu người cha dạy cho con tính can đảm, sự hy sinh thì con cũng dần có được điều đó. Còn người mẹ dù có nấu ăn ngon mà không dạy con gái về nội trợ thì con cũng không biết gì. Những năm tháng tuổi thơ được gần gũi cha mẹ, ông bà là một “khoá học” về kỹ năng vô giá, thấm dần vào nếp nghĩ và hành động của mỗi người. Cha mẹ cục cằn thì con cái sau này cũng cục cằn. Cha mẹ nền nã, lịch thiệp thì con cái sẽ biết cách cư xử lễ phép, đức độ. Không phải lúc nào cha mẹ cũng đúng và các bậc phụ huynh nên nhìn lại mình xem còn khiếm khuyết gì để khắc phục, để con có thể học tập những điều tốt từ cha mẹ. 

Chia sẻ về kinh nghiệm dạy kỹ năng cho trẻ, chị Nguyễn Thụy Anh cho rằng, cần phải hiểu tâm lý của trẻ đang ở thời điểm nào thì mới biết cách dạy, cách tiếp cận với trẻ, bởi mỗi giai đoạn, tâm lý của các em sẽ có những thay đổi lớn. Vì thế, các bậc phụ huynh cũng cần có những kiến thức về kỹ năng sống để ứng xử với con sao cho khéo léo và tinh tế nhất.

(Theo Lao Động)